PRIČA O NAJSTARIJOJ BEOGRADSKOJ KUĆI

284

Kuća koja važi za najstariju u Beogradu nalazi se na Dorćolu, u ulici Cara Dušana broj 10 i pod zaštitom je države kao spomenik kulture od velikog značaja.

Radovi na izgradnji najstarije sačuvane zgrade u Beogradu izvodili su se u periodu od 1724. do 1727. godine pod vođstvom inženjera i pukovnika austrijske vojske Nikole Doksata de Moreza kog je princ Virtemberški zadužio da obnovi i ojača Kalemegdansko utvrđenje.

Ovog graditelja austrijske carske vlasti su ubrzo optužile za veleizdaju i streljan je podno utvrđenja, a hroničari tog vremena tvrde da je njegovim ubistvom trebalo da se prikrije tačna lokacija tajnih prolaza koji vode u tvrđavu i iz nje.

Kuća, koja je izgrađena u baroknom stilu, pripadala je Elijasu Flajšmanu, uglednom remenskom majstoru i savetniku u opštinskom veću koji se u Beograd doselio nakon austrijskog osvajanja grada 1717. godine. On je bio vlasnik i radionice koja se nalazi u prizemlju kuće u kojoj se u narednim vekovima uvek obavljala neka zanatska delatnost.

Za ovu građevinu vezuju se razne misterije, pa su tako tokom Drugog svetskog rata Beograđani svedočili da Nemci svakodnevno nešto kopaju i traže u najvećoj tajnosti. Mnogi su tvrdili da je u podzemnim tunelima pronađeno blago koje je zatim prenošeno u Berlin.

Iako nikad nije zvanično potvrđeno šta se tamo desilo, deo misterije je otkriven u godinama posle rata kad su stanari zgrade zaista pronašli tunele o kojima se pričalo. Međutim, niko se nije usudio da zađe dalje i vidi gde prolazi vode, a danas je teško otkriti s kojim objektima je zgrada povezana jer su tuneli većim delom urušeni i pod vodom.

Dok nije počela nacionalizacija privatnih objekata sredinom pedesetih godina, u prizemnom delu se nalazila prodavnica, a u podrumu kuće bila je smeštena poznata tekstilna radionica Narodni heroj Anđa Ranković koja je kasnije prerasla u tekstilnog giganta BEKO.

Do skora je u tom objektu poslovala pekara koja je inače prva pekara u Srbiji i bivšoj Jugoslaviji koja je uvela 24-časovno radno vreme, a njen vlasnik Đorđe A. Ilić bio je osnivač i predsednik prve unije pekara, prvog esnafskog udruženja takve vrste od 1945. godine.

loading...